Aanbiedingen | Links | Sponsors | Sitemap | Contact

Brahms-masterclass leerzaam voor zangers en pianisten

Erudiet, welbespraakt, een fantastische docent en een begenadigd pianist. Graham Johnson maakte de hooggespannen verwachtingen voor de masterclass allemaal waar. Dinant Krouwel woonde de donderdag bij en schreef onderstaande impressie.

Achtergronden en anekdotes

Zodra een duo een Brahms-lied had uitgevoerd, nam Graham Johnson het woord. Hij wist veel te vertellen over de achtergronden van de dichter, over de tekst zelf en waarom Brahms dit gedicht uitkoos. Hij daagde de zangers uit om risico's te nemen. Blijf niet in de comfortzone. Brahms was eigenlijk een masochist. Je moet genieten van de pijn!
Hij betrok ook andere componisten erbij, zoals Schubert, die in een grotere wereld leefde dan Brahms en het leven meer vierde. Regelmatig vertelde hij een anekdote. Brahms had altijd een leren tas bij zich met sigaren. Aan de echte liefhebbers gaf hij Cubaanse sigaren. De anderen, ook al waren het goede vrienden, kregen slechts sigaren van Duitse makelij. Aan alles merkte je, dat Graham Johnson veel biografieën had gelezen en brieven van Brahms. Bovendien bezit hij van de gedichten, die Brahms heeft gekozen voor zijn liederen, de uitgaves, die Brahms zelf heeft gebruikt. Vaak zijn dit eerste en ook zeldzame drukken, die Brahms destijds vond in de boekenkast van Schumann. Door de dag heen schetste Graham Johnson een levendig beeld van deze componist.

Pianist en poëzie

Hij verwachtte, dat ook de pianist het gedicht kende. Een liedbegeleider moet de poëzie spelen. Pianisten, die uit het hoofd begeleiden, kennen de tekst niet uit het hoofd. Zet daarom altijd de muziek op de lessenaar, zodat je de tekst mee kunt lezen. Even later klaagde hij over de forse gages voor dirigenten. Eigenlijk kun je beter dirigent worden. Die bepaalt een keer het tempo en de stemming en wordt uitstekend betaald. Als pianist moet je dat bij elk lied doen en je wordt slecht betaald. Bij het lied Liebestreu ging hij uitvoerig in op het Steinway-mechaniek en liet de verschillende mogelijkheden horen bij het aanslaan van repeterende akkoorden. Soms dwaalde hij wat af, maar kwam dan toch weer bij Brahms terecht.

Zanger en tempo

Hij dwong de zangers vaak tot een lager tempo. Als je het lied langzamer uitvoert, laat de schijnwerper de lege plek zien. Hij maakte het de zangers niet altijd gemakkelijk, maar zorgde wel voor een bewustere keuze van de stemming en daardoor voor meer expressie. Teveel zonlicht, ik wil maanlicht, riep hij bij Der Mond steht über dem Berge. Een zanger moet zijn verantwoordelijkheid nemen. Liederen zingen is veel moeilijker dan opera: je moet zelf ook regisseur en producer zijn.

Hoog niveau

Vaak ging hij zelf aan de piano zitten en begeleidde de zangers. Het was prachtig om het effect te horen op de zangers. Ze kregen vleugels. IJdelheid was hem niet geheel vreemd. Nadat hij Dämmernd liegt der Sommerabend had begeleid, zei hij: In mijn tempo waren de krekels beter hoorbaar. Ofschoon de pianisten een hoog niveau hadden, klonk zijn Brahms intenser, dramatischer en expressiever. Maar daar zit dan ook 50 jaar meer ervaring! Daar konden de deelnemers en toehoorders volop van profiteren.

Sponsoren

De Brahms Masterclass en de Johannes Brahms Dag zijn mede mogelijk gemaakt door financiële bijdragen van het Fonds voor de Geld- en Effectenhandel, Prins Bernhard Cultuurfonds, P.W. Janssen’s Friesche Stichting, Erasmusstichting, Stichting Bevordering van Volkskracht, Gilles Hondius Foundation, Stichting Zabawas en een fonds dat niet bij name genoemd wil worden. De Vrienden van het Lied is deze fondsen zeer erkentelijk voor hun bijdrage.

 
  


Brahms Masterclass
Graham Johnson

7, 8 en 9 mei 2014
De Doelen, Jurriaansezaal,

Presentatieconcert
10 mei 2014
11.00-12.30 uur

Johannes Brahms Dag

verslagen
slotconcert en studenten
gevariëerde middag
Die schöne Magelone

VvhL - KVK-nr. 40445139