Aanbiedingen | Links | Sponsors | Sitemap | Contact

Masterclass tijdens Dag van het Theatrale Lied

Te midden van vier prachtige liedrecitals was de masterclass met pianist Hans Eijsackers een prettige afwisseling. Persoonlijk vind ik het buitengewoon plezierig als er maar één master is in plaats van twee (vaak is er een docent voor de pianist en een docent voor de zanger). Het is wat rustiger voor het publiek en de docent kan makkelijker zijn eigen plan trekken, hetgeen mijns inziens het geheel ten goede komt. Er waren twee duo’s afgevaardigd door Codarts in Rotterdam:
- Lilian Tong (sopraan) en Lilia Mitronia (piano)
- Annemarie van Woudenberg (sopraan) en Floris van Dam (piano)

Het eerste lied dat behandeld werd, was Johnny uit de Cabaret Songs van Benjamin Britten, gezongen door het eerstgenoemde duo. Hans verstaat de kunst om in simpele bewoordingen op ontspannen en prettige wijze zeer goede suggesties te geven aan zowel zanger als pianist. Bij elk lied dat aan bod kwam , vroeg Hans aan de zangeres in het kort de inhoud van het lied te vertellen. Volgens hem helpt het bijna altijd om vlak van te voren te bedenken en onder woorden te brengen wat je eigenlijk aan het publiek wilt gaan zeggen. Daarna volgde bij dit eerste lied een exposé over de balans die in dit stuk niet gemakkelijk was: “Pianisten zijn gewend vooral in de rechterhand expressief te zijn, wat in solospel ( of het voorspel) meestal geen kwaad kan. In een liedbegeleiding kan dat echter gevaarlijk zijn omdat de zanger vaak in datzelfde gebied aan het zingen is. Het is dan beter om heel expressief te zijn in de linkerhand, bijvoorbeeld door gebruik te maken van mooie accenten of door het uit laten komen van het ritme.”

Vervolgens kwam de articulatie aan bod. Suggesties volgden, zoals:
“Geniet ervan de woorden uit te spreken en laat ook je ogen meer mee spreken."
"Gun jezelf meer vrijheid. De lengte van een medeklinker is soms heel belangrijk voor de expressiviteit."
"De pianist dient rekening te houden met het feit dat ademhaling en articulatie vaak meer tijd kosten dan geboden wordt in de partituur."
"Grijp elk moment in de tekst aan om te differentiëren en emotie over te brengen.”
Hans Eijsackers memoreerde verder dat het voor een pianist handig is om enig inzicht in de zangstem te hebben: “als een zanger zeer laag op de klinker oe moet zingen zal een pianist zeer zijn best moeten doen om hem/haar niet te overstemmen.”
Ook een goede aanwijzing was de volgende: “een verandering van harmonie luidt vaak een verandering van sfeer in. Probeer dan door pedaalgebruik, toucher, en (ook voor de zangeres) een andere, bijvoorbeeld warmere, klankkleur hier verdieping aan te geven."
Het lied eindigt met de regels Ten thousand miles deep in a pit there I lay : But he frowned like thunder and he went away.
Hans: “Waar lig je precies? Laat alsjeblieft horen hoe diep!”

Daarna kwam het tweede duo aan bod met de liederen Wo find ich Trost van Hugo Wolf en Ah, Love, But a Day van Amy Beach. De pianist was nog niet zo lang bezig als liedbegeleider, maar Hans vond dat hij duidelijk veel affiniteit hiermee had. Ook hier werd eerst weer aan de zangeres gevraagd om de tekst in eigen woorden weer te geven. Een advies aan deze pianist was ook om steeds te blijven denken aan wat je in de linkerhand kunt doen. Hans: “Het kan vaak een eindeloze zoektocht en studie zijn om één noot de gewenste klank en sterkte te geven, en dat is nou kunst!”

Bij het tweede lied kwam natuurlijk de intentie van het lied weer ter sprake. Hans: “Wat mij betreft, en anderen zullen er misschien anders over denken: ik stel me bij het begin van het lied erop in dat onze liefde niet gaat mislukken. Wat er verder nog gebeurt, weten we immers nog niet. Ik vind het een lekker lied, doe gewoon wat je voelt.”
Een mooie uitspraak vond ik ook (na een discutabel ritenuto) : “Soms is het beter direct iets moois te doen, dan via een ritenuto aan te kondigen dat je iets moois GAAT doen.”
Tot slot kwam er nog een goede tip voor de bekende situatie dat de zangeres aan het einde van een lied een ritardando heeft, met lange slotnoten. Hans adviseerde de pianist haar met de adem te helpen door aan het eind “rustig op te schieten”. Het is een ideale en zeer bondige omschrijving van een situatie, waarin je precies het omgekeerde gaat doen van wat er in de partituur staat, zonder dat dat al teveel op mag vallen.

Ik vond het een buitengewoon positieve, leerzame en interessante masterclass, zowel voor de duo’s als voor het publiek.

Eugenie Ditewig
bestuurslid















VvhL - KVK-nr. 40445139