Aanbiedingen | Links | Sponsors | Sitemap | Contact

Portret Erich Wolfgang Korngold

Een top-middag. Een ander woord heb ik niet voor het concert dat bariton Robbert Muuse en pianiste Reinild Mees op zondagmiddag 29 september op onze concertlocatie in Schoorl voor de afdeling Alkmaar verzorgden. Reinild is al vaker bij ons geweest en ik heb een paar jaar geleden haar CD met liederen van Korngold gekocht en was daar erg enthousiast over. Robbert kende ik nog niet, maar ik kan me niet goed voorstellen dat Reinild met een zanger werkt waar ze niet het volste vertrouwen in heeft. Toen ik dus dit programma zag, wist ik meteen dat ik wilde proberen ze hiermee naar Alkmaar te krijgen. Dat is gelukt en ik heb er bepaald geen spijt van.

Het programma bestond uit vier blokjes Korngold uit verschillende periodes van zijn leven, afgewisseld met Mahler (des Knaben Wunderhorn), Krása en Zemlinsky. Na het eerste blokje vertelde Reinild dat Korngold deze liederen als 14-jarige in Wenen geschreven had. Hij werd beschouwd als wonderkind, niet alleen door zijn familie, maar ook door componisten van naam, zoals Mahler. Reinild vertelde ook hoe Korngold in de dertiger jaren van de vorige eeuw een uitnodiging kreeg om naar Hollywood te komen om filmmuziek te componeren. Maar ook hoe hij na de Anschluß in 1938 terugkwam om zijn familie mee naar Amerika te nemen, want hij was joods. Hij heeft het gered, maar toen hij na de oorlog terugkeerde naar Wenen was de ontgoocheling te groot en enkele jaren later is hij in Amerika op 60-jarige leeftijd overleden. Lang was hij alleen bekend van zijn filmmuziek. Pas aan het eind van de afgelopen eeuw was er weer meer aandacht voor zijn andere werk, zoals zijn opera Die tote Stadt en ontstond er een soort revival. Persoonlijk denk ik dat Reinild Mees daaraan een grote steen heeft bijgedragen.

Vervolgens klonken er liederen van Mahler, die door Robbert Muuse heel muzikaal maar ook zeer beeldend en soms haast clownesk gezongen werden. Beiden vertelden dat deze manier van bijna improviserend uitvoeren rond de eeuwwisseling veel gebruikelijker was dan een ‘stijf’ recital. Na nog een blokje Korngold was het pauze en kwamen meteen al de eerste enthousiaste reacties.

Na de pauze weer Korngold en daarna Hans Krása, van wie ik nooit eerder gehoord had. Hier nam Robbert het woord om over hem en Zemlinsky te vertellen. Beiden waren ook joods. Zemlinsky was een bekendheid in Europa als componist en dirigent, ook hij zag de Nazi-bui aankomen en vluchtte via Rotterdam naar Amerika. Daar aangekomen was hij echter niemand, een nobody. Berooid en eenzaam is hij daar in 1942 overleden. Krása was tijdens de opkomst van Hitler en consorten in Berlijn en had daar misschien nog wel mogelijkheden gehad om weg te komen. Hij wilde echter met alle geweld terug naar Praag, waar hij klem kwam te zitten en niet meer kon vluchten. Uiteindelijk kwam hij terecht in Theresienstadt en werd later in Auschwitz omgebracht. De liederen, die Robbert van Krása zong, waren heel bijzonder. Wat zou er nog meer uit zijn pen hebben kunnen vloeien, zei Robbert, als hem dit niet was overkomen. We zullen het nooit weten. Na een lied van Zemlinsky hoorden we nog vier van de vijf Songs of the Clown van Korngold. Na een zeer enthousiast applaus en dankwoord volgde als toegift nog een Shakespeare-lied.

Het was een top-middag, ik heb het al eerder gezegd. Niet alleen door zang en pianospel, maar zeker ook door de aanvullende en soms zeer humoristische uitleg van Reinild en Robbert. Ze maakten ons de verbindingen duidelijk tussen Korngold en Mahler, Krása en Zemlinsky, maar ook de lijnen tussen deze laatsten, zodat vrij onbekende namen voor ons als publiek een waardevolle invulling kregen. Het zijn mensen geworden. Het was de eerste keer dat Reinild en Robbert dit programma in deze vorm presenteerden. De schitterende liederen zijn het zonder meer waard een grotere bekendheid te krijgen. Bovendien past het ook in de lijn van het herdenken van 75 jaar bevrijding van ons land, waarin regelmatig te horen valt, dat wat gebeurd is nooit mag worden vergeten en dat we erover moeten blijven praten, zeker nu er bijna geen ooggetuigen meer zijn. Reinild en Robbert zorgen er op hun manier voor, dat deze drie joodse componisten, van wie één geluk heeft gehad en de andere twee domme en verschrikkelijke pech, niet vergeten worden.

Hilda Wouwenaar
contactpersoon afdeling Alkmaar


Robbert Muuse



Reinild Mees piano


29 september 2019
Schoorl (afd. Alkmaar)

VvhL - KVK-nr. 40445139