Terugblik: Winterreise in Nijmegen

In een uitverkochte zaal klonk zondag 27 november Winterreise van Schubert. Kun je die ooit te vaak horen? Na het Vrienden-recital in Nijmegen wist Bea Ros het weer: van deze liederen krijg je nooit genoeg.

In een uitverkochte zaal klonk zondag 27 november Winterreise van Schubert. Met dit recital wist afdeling Nijmegen naast veel vrienden, ook de nodige gasten te trekken.

Kun je Winterreise van Schubert ooit te vaak horen? Na het Vrienden-recital in Nijmegen wist ik het weer: nee, van deze liederen krijg je nooit genoeg. De muziek is zo rijk en de thematiek zo diepmenselijk.
Mijn laatste Winterreise was in Utrecht, tijdens de jubileumdag van de Vrienden van het Lied afgelopen voorjaar. Daar vertolkte Robert Holl een intense, intieme versie van de beroemde liedcyclus. In hun uitvoering lieten bariton Jan Willem Baljet en pianist David Bollen weer heel andere tinten horen. Baljet was vaak een stuk explosiever. Zijn Gefrorne Träne ging van heel ingetogen naar een uitgeschreeuwd ‘des ganzen Winters Eis!’. En in Rückblick klonk hij eerder boos dan vertwijfeld. Maar dat hij ook heel zacht weet te ontroeren, bleek bijvoorbeeld in zijn Der Wegweiser.

Dromen
Telkens weer wordt in deze cyclus de lieflijke lente, met herinneringen aan de liefde en jeugd, wreed doorkruist door de winter, waarin de levenssappen bevroren zijn, en hanen en kraaien dromen kapot krassen: ‘Nun sitz ich hier alleine, und denke dem Träume nach.’

Schuberts liedcyclus biedt musici de ruimte om er hun eigen gevoelens, of beter nog, hun eigen dromen en ervaringen in te leggen. Ieder kan er zijn of haar eigen reis van maken. Daarom blijft de cyclus springlevend en verveelt ze nooit. Sterker, elke vertolking brengt weer een nieuwe laag aan. En die van Baljet en Bollen is een mooie toevoeging.

De Nijmeegse Vrienden-afdeling had het recital voor de gelegenheid niet in een huiskamer, maar in de Annazaal van concertgebouw De Vereeniging geprogrammeerd. Een goede keuze – en zeker een tip voor andere afdelingen. Niet alleen verdienen de Vrienden eens in de zoveel tijd een grotere liedcyclus, het is ook een uitgelezen kans om de deuren open te zetten voor andere muziekliefhebbers. In Nijmegen was maar liefst twee derde van de negentig bezoekers een gast. Wie weet komen ze een volgende keer als vriend.

Bea Ros
bezoeker