Ook vandaag de dag krijgen gedichten een muzikale vorm in klassieke muziek, kleinkunst of in een genre dat poëziepop wordt genoemd. Maarten Duinker is een singer-songwriter, producer en storyteller die de woorden en regels van anderen laat klinken of hij ze zojuist zelf verzonnen heeft. Soms zo, dat je zin krijgt om mee te zingen. Jaren geleden kon Maarten voor het festival Crossing Border optreden als hij met zijn band ‘iets kon doen met poëzie…’. Natuurlijk! In snel tempo verpakten de vrienden een stel eigentijdse gedichten in strak klinkende popsongs. De band vond hierdoor een nieuwe niche en werkte met veel dichters. Jammer genoeg viel de band een aantal jaren later uit elkaar.
In 2021 besloot Maarten om die destijds goed gelukte songs nog eens opnieuw te bewerken en op te frissen. Hij startte ook met nieuwe liedjes, op werk van Nachoem Wijnberg, Alfred Schaffer en op eigen teksten, sommige Engelstalig. Hij maakt mooie gelaagde arrangementen met behulp van een breed, vaak elektronisch, instrumentarium. Er klinkt veel samenzang, een lachende vrouw, een fiets met kindje. Een aantal nummers hebben een zing-lekker-mee-karakter. Maartens muziek is op Spotify en op YouTube te beluisteren. Sommige liedjes moeten nog een beetje sudderen voordat ze daar te vinden zijn, vindt Maarten.
Ik ben blij jouw fijnzinnige poëzieliedjes ontdekt te hebben. Hoe weet je dat je een bepaald gedicht kunt kiezen om op muziek te zetten?
‘Ik denk na of het gedicht me inspireert. En of ik de taal van mezelf kan maken en ik die goed kan overbrengen als ik zing. Soms lijkt een gedicht heel goed om op muziek te zetten en dan arriveer ik bij regels waarop ik helemaal afhaak … Tja dan houdt het dus op. Gaan van Remco Campert is vaker op muziek gezet, maar ik had het gevoel dat ook te willen doen. Waarschijnlijk is het zo uitnodigend voor muziek omdat Campert het gedicht schreef na het horen van een gospelkoor in Harlem (NYC). Ik heb een paar gedichten van Bert Schierbeek op muziek gezet. Hij schrijft vaak in vrij korte zinnen, dat is fijn.
Ik heb bij sommige gedichten echt wel eens iets veranderd om het passend te maken. Het gedicht Vogels van Erik Lindner heb ik een beetje aangepast bijvoorbeeld. Lindner vertelde me dat hij gewend was geraakt aan mijn versie en het gedicht zo was gaan voordragen. Een mooi compliment en dat terwijl ik het gedicht eigenlijk niet helemaal heb kunnen vatten. Maar intuïtief klikte er iets. Ik heb een dromerig einde geschreven, naar aanleiding van het woord “wachten”. Het lied is zeven minuten lang geworden. Ik werk vaak vanuit een extra gedachte. Een dramaturgie die buiten het gedicht staat. Bij het Egidiuslied heb ik ook zoiets toegepast.’
Blijf je onbevangen als je een bekend gedicht op muziek zet of is er ook ontzag, gezien de reputatie van dichters of van een bepaald gedicht?
‘Beide. Egidius waer bestu bleven was natuurlijk daadwerkelijk een lied, het Egidiuslied. Het is een klaaglied dat rond 1400 gezongen werd en staat bekend als het eerste Nederlandse lied dat is overgeleverd. Dat boezemt enig ontzag in, maar het leek me ook een fijne uitdaging om Egidius naar het heden te brengen. Ik nam de vrijheid om “geselle mien” te veranderen in “geselle mijn”, anders versta je het niet. Ik heb ervoor gekozen om op de opname een deur te laten openen en dichtslaan. Je hoort het heel subtiel. Een deur die opent biedt perspectief, op de liefde wellicht. Want ik wilde iets hoopvols in de muziek laten klinken, alleen het afscheid bezingen vond ik niet interessant genoeg. Dat is natuurlijk een beslissing waar ik juist in dit geval over na heb moeten denken. Je hoort de deur ook weer stevig dichtslaan.
Als producent kan ik digitaal zoveel uit de kast halen, zoveel meer dan wanneer ik iets met een paar instrumenten op het podium ga spelen. Maar ik heb veel te beslissen: voeg ik iets toe, is dat zinvol? Hoe lang ga ik door met knutselen en verzamelen? Ik kan eindeloos op details puzzelen en me daarin verliezen. Soms heb ik muziek in mijn hoofd buiten de tekst die ik eerst uitwerk, maar hoe komt alles dan bij elkaar? Soms start ik vlot vanuit de tekst en weet ik na een paar regels niet hoe verder.’
Ik las dat je je bezighoudt met spoken word en storytelling. Kun je dat ook gebruiken voor je muziek?
‘Jazeker en dan voel ik een enorme vrijheid voor een lied. Er is dan geen keurslijf door een metrum of een structuur. Ik kan tot een eigen verhaal komen en zelf tekst én muziek schrijven en combineren. Door storytelling leer ik mezelf en mijn verhalen te verbeteren. Ik heb tegenwoordig het idee dat ik wel weer eens op het podium wil staan en meer vanuit mezelf te vertellen heb. Maar ook schrijf en produceer ik graag voor andere musici.’
Gaan we meer van je kunnen horen op Spotify?
‘Ik breng nu mijn liedjes een voor een uit op streamingsdiensten als Youtube en op Spotify. Op 12 juni verscheen Buiten Adem. Onlangs heb ik Alles Blijft op een gedicht van Gerrit Komrij opnieuw bewerkt. Dat gedicht is 25 jaar oud en nu weer te horen op de radio. Want hoe zorg je ervoor dat een gedicht actueel blijft? Door het bijvoorbeeld op muziek te zetten! Alles Blijft is het eerste nummer van een EP op Spotify van Maarten Duinker en ook Egidius waer bestu bleve and Buiten Adem zijn hier te vinden.
Beluister en volg Maarten op:
Dutch Dutch 
English
