Als liedliefhebber zingt u natuurlijk ook wel eens een lied. Wie weet wordt u daarbij begeleid door een pianist. Soms is de pianopartij een bewerking van een orkestbegeleiding. Of… u laat zich in An die Musik van Franz Schubert begeleiden door een gitaar met blokfluit. In dat geval maakt u gebruik van een zogenaamde transcriptie.
Transcripties zijn een specialiteit geworden van pianist Bas Verheijden. Met zijn Atlantic Trio (piano, viool en cello) begeleidde hij ooit zijn muzikale partner Maarten Koningsberger in de bekende Schotse en Ierse liederen van Beethoven, die origineel zijn geschreven voor zang en pianotrio. De samenwerking was succesvol en smaakte naar meer. Daarom begon Bas met het geschikt maken van meer liederen voor die begeleiding door een pianotrio. Een combinatie waarvoor niet zo heel veel arrangementen bestaan. Door zijn toewijding en vakmanschap ontstond een lange lijst van transcripties van liederen van diverse componisten. Voorwaar een schat van materiaal voor de wereld van de kamermuziek. En er verscheen een prachtige cd: Nacht und Träume. Liederen van Schubert, door Bas bewerkt voor bariton en pianotrio. ‘Alsof ze uit de pen van Schubert zijn gevloeid’, schreef het Nederlands Dagblad over Bas’ transcripties. En Aart van der Wal is in Opium Klassiek vol lof over Bas’ pianospel en arrangementen en noemt hem: ‘Een Schubertiaan in hart en nieren.’
Maar op 18 oktober stap jij alleen het podium op Bas?
Klopt. Op de jubileumdag zal ik vertellen over mijn Schubertliederen voor pianosolo. Met Maarten Koningsberger ben ik natuurlijk heel lang intensief bezig geweest met Schubert. Schubert is echt mijn held geworden, mijn favoriete liedcomponist. Als 15-jarige hoorde ik Jorge Bolet op zijn Baldwin vleugel Liszt-transcripties spelen. Die geweldige, doorzichtige en zangerige klank werd mijn ideaal. Nu heb ik zelf een Baldwin-concertvleugel en ben ik voortdurend op zoek naar diezelfde zingende kwaliteit. In mijn arrangementen en in mijn uitvoering ervan.
Verlies je in zo’n bewerking niet snel veel van de expressieve pianobegeleiding?
Dat is inderdaad de uitdaging: om geen technische oefening te maken van die transcripties, maar om de klankschildering naar voren te brengen. En ik benadruk dat je juist die volledig eigen taal van Schuberts begeleidingen kan horen in mijn transcripties.
Weet je nog welk lied je als eerste koos om te transcriberen?
Schubert's Romanze D 797 was mijn eerste en dat lukte best vlot, maar vervolgens werd het een hele kluif natuurlijk, denk maar eens aan een lied als Auf der Bruck D 853 …
Heb je je laten inspireren door Liszts prestaties op dit gebied? Of door Mendelssohns Lieder ohne Worte misschien?
Je merkt bij Mendelssohn dat het gaat om door en door pianistische werken, een groot verschil. Liszt is natuurlijk een meester, een groot voorbeeld. Ik wil net als Liszt laten horen hoe mooi een piano kan zingen. Zodat ik het zelf niet hoef te doen, want daar doe ik de wereld geen plezier mee … !
Francine van der Heijden
Luister naar de transcripties van Bas Verheijden op Spotify:
Dutch Dutch 
English
