Eenheid tussen tekst en muziek

Net als vorig jaar was de combinatie van interview en masterclass met een componist weer een bijzondere ervaring. Mezzosopraan Suzanne Charité en pianiste Yik Toong, een duo afkomstig van Fontys Hogeschool, openden dit onderdeel van de Dag van het Lied met de uitvoering van twee liederen uit de cyclus ‘In de Biesbosch’ van Jan Willem Nelleke.
College Tour en werksessie met Jan Willem Nelleke
foto: © Mel Boas

Leo Samama ging hierna in gesprek met Jan Willem over zijn bestaan als pianist en componist. In verband met Yik Toong was de voertaal Engels. Leo vertelde over de vele uiteenlopende activiteiten van Jan Willem en vroeg hem hoe hij tot componeren was gekomen. Jan Willem antwoordde dat het eigenlijk vanzelf was gekomen, nadat hij al veel arrangeerde en steeds meer eigen muziek aan die bewerkingen toevoegde. Bij liederen wordt hij geïntrigeerd door de complexe samenhang tussen tekst en muziek. Als componist streeft hij naar een goede eenheid en hoopt dat de uitvoerenden die eenheid ook ervaren.

In overleg met het duo en in aansluiting op het festivalthema had hij voor de Dag van het Lied gekozen voor een lied uit zijn cyclus In de Biesbosch op gedichten van Wim Jilleba. Dat werd het vierde en laatste lied met de titel Jezelf tegenkomen. Wim Jilleba is net als Jan Willem geboren in Dordrecht en de nabij gelegen Biesbosch vormt een belangrijke inspiratiebron. Beide kunstenaars kenden elkaar goed, fietsten regelmatig samen door het mooie landschap en voerden diepe gesprekken. Jan Willem smeedde vier gedichten tot een cyclus, die lopen van een beschrijvende waarneming naar een steeds persoonlijker ervaring van de Biesbosch.

Tekst gaat door onder de foto’s.

Na het openhartige interview ging Jan Willem Nelleke werken met het duo. De twee studenten van Fontys waren dermate enthousiast dat zij niet alleen het laatste, maar ook het eerste lied met de titel Waterjuffer uitvoerden. Het publiek en ook de componist waren enthousiast over de mooie uitvoering, maar Jan Willem kon als ervaren coach nog puntjes op de i zetten en vertelde meteen over zijn ideeën bij de muziek. Hij wees op het pedaalgebruik en raadde een betere balans aan tussen de rechter- en de linkerhand in het tweede lied: ‘Het is de beweging van het trappen op de fiets.’ Hij vroeg aan Suzanne om de pianiste ruimte te geven bij bepaalde akkoorden. Zijn aanwijzingen werden prima opgepakt en droegen bij aan een beter begrip van tekst en muziek.

Tot slot werden beide liederen nogmaals uitgevoerd en uitte het publiek zijn waardering voor de muziek en de musici met een gul applaus. Leo bedankte pianist-componist-coach Jan Willem voor het interview en de masterclass. Het was weer een uniek onderdeel van de Dag van het Lied.

Dinant Krouwel