Beiden lijken een tikkeltje nerveus, maar zodra Henriette haar introductie heeft afgerond en Christoph haar eerste vraag beantwoordt, komt het gesprek direct op gang.
De eerste vraag voert terug naar 1977, het jaar waarin hij zijn studie in Frankfurt begon. Al snel neemt Christoph het publiek mee in zijn grote passie voor het vak, met vandaag het lied als middelpunt.
Een van de eerste Schubertliederen die hij als student zong, was Der Wanderer an den Mond. Een goed lied voor jonge zangers, vindt hij. Tijdens zijn studie in Frankfurt raakt hij steeds meer vertrouwd met het lied en wordt hij een van de eerste leerlingen van lieddocent Hartmut Höll.
Waarom zingt niet iedere zanger even graag Schubert vraagt Henriette? Christoph legt uit dat diens muziek een heel eigen benadering vraagt. Je kunt haar niet zomaar vanuit een romantische invalshoek zingen; de wortels liggen veel sterker in de 18e eeuw. Dat stelt hoge eisen aan de zanger. Articulatie van de tekst moet zorgvuldig zijn maar ook articulatie in het zingen vraagt om souplesse en verfijning wat ruimte biedt aan veel frasering en zelfs ornamentatie. Waar Schumann uitnodigt tot mooie, lange zanglijnen, vraagt Schubert om precisie en een ander gevoel voor stijl.
Vraagt het zingen in een andere taal ook een andere aanpak vraagt Henriette. Christoph vertelt dat hij ooit Nederlandse liederen van Diepenbrock heeft opgenomen en dat hij destijds hard aan zijn Nederlands heeft gewerkt, mede dankzij zijn samenwerking met pianist Rudolf Jansen. De ingesproken tapes van Rudolf bewaart hij nog altijd.
Tekst gaat door onder de foto’s.
Henriette wijst op de intieme setting waarin de meeste zangers en pianisten optreden voor Vrienden van het Lied, en of Christoph nog tips heeft voor als je in een huiskamer optreedt. Juist die kleinschalige podia van Vrienden van het Lied spreken Christoph aan. Zolang de ruimte maar een prettige akoestiek heeft. Zijn advies aan musici is helder: ‘Be yourself, be honest’, ben jezelf en ben eerlijk, en breng de poëzie en muziek oprecht over. Bovendien mag ieder concert anders zijn: laat de muziek ontstaan in het moment.
Christoph is onder de indruk van Vrienden van het Lied en een festival als Internationaal Lied Festival Zeist. Hij vindt het jammer dat het publiek in Duitsland vaak op zoek is naar ‘big stars in big halls’: juist de kleinschaligheid en het directe contact met het publiek kunnen een recital bijzonder maken.
Om het publiek echt mee te nemen, is een goed programma essentieel. Christoph benadrukt dat je een verhaal moet vertellen en geen losse verzameling liederen moet presenteren. Poëzie, tonaliteit, muzikale elementen kunnen prachtige verbindingen leggen tussen liederen uit diverse stijlperioden.
Zijn zoon Julian is onlangs het initiatief Liedstadt begonnen. Concerten vinden daar niet alleen plaats in privéruimtes, maar ook in bars en andere openbare gelegenheden. Combinaties van verschillende muziekstijlen, zoals rap en klassieke muziek, zijn welkom.
Vroeger, zegt Henriette, toen opnames nog niet beschikbaar waren, was vrijwel iedere muzikale ervaring nieuw. Tegenwoordig kunnen we muziek altijd en overal beluisteren. Toch kan volgens Christoph geen enkele opname de ervaring van een liveconcert evenaren. De directe ontmoeting tussen musici en publiek en de magie van het moment blijven onvervangbaar.
Natuurlijk krijgt ook het publiek de gelegenheid om vragen te stellen aan Christoph:
Is het storend als er tijdens een recital een lessenaar met bladmuziek staat?
Dat hangt af van het programma en van de manier waarop je met de lessenaar omgaat, legt Christoph uit. Liederen die hij al jarenlang uitvoert, kan hij doorgaans zonder lessenaar zingen. Omdat hij vertrouwd repertoire steeds vaker combineert met nieuw werk, vraagt dit wel om extra studiewerk. Bij nieuwe werken legt hij soms alleen de tekst op de lessenaar en laat hij de muziek achterwege. De communicatie met de luisteraar blijft voor hem essentieel.
Verandert de stem met de jaren?
Natuurlijk, antwoordt Christoph. Het leven gaat verder. Zijn huidige uitvoering van Die schöne Müllerin klinkt anders dan zijn eerste cd-opname van deze liedcyclus. Bovendien zingt hij de cyclus inmiddels een toon lager. Daar heeft hij geen enkel probleem mee.
En hoe zit het met de zenuwen?
Die zijn er altijd, vertelt Christoph, zelfs bij een interview of een masterclass. Het hoort erbij. Iedere musicus moet zelf ontdekken hoe hij ermee omgaat; zenuwen zijn nu eenmaal menselijk.
Op de dag van een concert probeert Christoph zo veel mogelijk zijn gewone routine aan te houden. Hij sport, luncht en doet wat hij anders ook zou doen. Ook de avond vóór een concert mag hij gerust iets drinken. Verder vindt hij het belangrijk om op tijd even wat te zingen en zijn stem daarna voldoende rust te geven.
Met een hartelijk dank voor de moeite die Christoph Prégardien zich getroost heeft om bij het 65-jarig jubileum aanwezig te zijn, rondt Henriette het interview af. Zondagavond zit hij op de boot naar Engeland, en dinsdag staat er alweer een Schubert-Schumann recital op het programma, in Oxford, met de Finse pianiste Pauliina Tukiainen.
Joost van der Linden
Dutch Dutch 
English
