Wat maakte Vrienden van het Lied voor jullie zo aantrekkelijk dat jullie besloten auditie te doen?
‘Als Nederlands liedduo waren we natuurlijk niet onbekend met Vrienden van het Lied! We hadden al meerdere concerten bijgewoond, kwamen al een aantal jaar naar Internationaal Lied Festival Zeist en wonnen bovendien in Groningen op het International Student LiedDuo Competition de Vrienden van het Lied Prijs. Bij de concerten die we door die prijs mochten geven, ervaarden we hoe fijn de sfeer was, en hoe aandachtig het publiek is. Dat is een enorm dankbare omgeving om te musiceren en dat wilden we graag nog vaker meemaken!’
Op welk moment werd je gegrepen door het lied?
Jasperina: ‘Voor mij was dat toen ik pas net zangles had en een lied van Schumann zong in een les met pianist. Het gevoel te kunnen stromen in de muziek, de interactie met de piano, de tekst, alle verschillende nuances die je kunt maken in tekst en muziek. Er ging een wereld voor me open, waarin ik ook zoveel van mijn eigen binnenwereld kwijt kon, het was verslavend!’
Willem: ‘In mijn eerste jaar op het conservatorium maakte ik kennis met liedbegeleiding, en ik raakte direct gefascineerd. Het liet mij zien hoe Schubert met tekst omging in zijn liederen, en hoe hij die naar muziek vertaalde. Toen ik begon te voelen hoe die gelaagdheid van liederen ook doorwerkt in de samenwerking met een zanger, was ik verkocht. Ook ik had het gevoel dat daar iets van mijn binnenwereld in naar buiten kon komen, dat ik een nieuwe vorm van expressie had ontdekt.’
Hoe ligt voor jullie de verhouding tussen prima la parole en prima la musica?
‘Oef, moeilijke vraag! Meestal voelen we ons in eerste instantie toch vooral aangetrokken tot de muziek. Dat maakt of we een lied echt graag willen zingen of niet. Maar als we bijvoorbeeld thematische programma’s maken, dan is het startpunt vaak ook juist de tekst die in het programma moet passen.
Repetities beginnen we vaak vanuit een muzikale invalshoek, maar uiteindelijk is het echt een wisselwerking. De muziek kan leidend zijn voor sommige tekstuele keuzes, en de tekst voor sommige muzikale keuzes.’
Jasperina: ‘En … een tekst heeft vaak ook al een bepaalde muzikaliteit, dus waar begint muziek en waar begint tekst?’
‘We analyseren de tekst grondig en praten over wat de tekst voor onszelf betekent. De componist heeft daar uiteraard zelf ook over nagedacht, dus proberen we te begrijpen hoe die dat heeft vertaald naar de compositie. Zo zoeken we naar een versie die voor ons muzikaal klopt, én waarin de tekst volledig tot z’n recht komt.’
Welk gedicht zou voor jullie nog eens getoonzet mogen worden en waarom?
‘Er zijn ontzettend veel mooie Nederlandse gedichten die nooit op muziek zijn gezet. Een tekst in je moedertaal zingen of horen kan je denk ik nog dieper raken. We denken aan Lieke Marsman, Vasalis, Nijhoff … en hoe zou een dadaïstisch gedicht van Paul van Ostaijen klinken?’
Als je alles zou kunnen bereiken op het podium wat je zou wensen, wat zou je dan waar willen maken?
Willem: ‘De allermooiste momenten ontstaan als je volledig in het moment kan musiceren, er spontane dingen gebeuren en je daarop in het moment op elkaar kan reageren.’
Jasperina: ‘Het meest geniet ik als ik mijn eigen verwachtingen kon loslaten, en alles vanuit mijn binnenste en intuïtie volledig kan laten stromen.’
Hoe zien de laatste twee uur eruit voor een recital/optreden?
Jasperina: ‘Ik ben een beetje een zenuwpootje en ik ben altijd bang dat ik ergens de tekst van ben vergeten. Ik zorg er dus voor dat ik alles nog een keertje doorlees. We doen natuurlijk ook altijd even een soundcheck: hoe is de akoestiek? Hoe is de balans? Hoe zit m’n stem? Hoe is de piano? Meestal doen we een paar beginnetjes of eindjes van stukken. Daarna omkleden, zorgen dat alles klaarligt, een beetje rekken, een kleine peptalk en vooral heel veel zin hebben!’
Willem: ‘Ik begin het liefst zo snel mogelijk met het wennen aan de piano. Elk instrument is anders, en je wil voor het concert goed kennis hebben gemaakt. Dus ik probeer te ontdekken welke kleuren in de piano zitten, en natuurlijk hoe de ruimte is. Na een korte repetitie met zijn tweeën ga ik het liefst nog even in gedachten door het programma heen om me voor te bereiden op de spanningsboog. Dan schud ik mezelf een beetje los om in de juiste focus en energie te komen, en kan het concert beginnen!’
Na afloop van een recital gaat het publiek weer naar huis, wat hoop je dat ze ‘meenemen’?
‘Oh dat kan een heleboel zijn, en dat zal ook waarschijnlijk heel persoonlijk zijn! Een van de mooie dingen van kunst is dat iedereen het anders ervaart of interpreteert. We hopen dat de mensen in ons publiek in contact komen met hun eigen binnenwereld, maar zich ook verbonden voelen met hun medemens in het publiek, of op het podium. Dat mensen de harde buitenwereld om zich heen even kunnen vergeten, en zich hebben kunnen nestelen in de veilige en verwelkomende wereld van muziek en poëzie. Maar ook dat mensen geïnspireerd raken, dat mensen nieuwe muziek hebben gehoord, hun grenzen verleggen of een nieuw inzicht hebben gekregen. We zijn ook altijd op zoek naar thema’s die mensen verbinden of tot nadenken aanzetten.’
Wat heeft de Vrienden van het Lied jonge musici zoals jullie te bieden?
‘Het allerbelangrijkste om onszelf als musici te ontwikkelen is het opdoen van ervaring, en dat is precies wat we bij Vrienden van het Lied kunnen doen! Niet alleen in het geven van recitals, maar ook in het maken van programma’s. Zo kunnen we steeds meer onze eigen, artistieke stem vinden. Daarbij komt dat het ontzettend waardevol is om voor een publiek te mogen musiceren dat zo van lied houdt: deze waardering en de ruimte voor ons om de diepte in te gaan, creëren een dankbare omgeving om muziek en onze passie voor het lied te delen.’
Jasperina en Willem voeren hun programma What makes human beings? uit op:
Zaterdag 7 november / 20.00 uur / Arnhem-Wageningen >
Zondag 15 november / 15.00 uur / Friesland >
Dutch Dutch 
English
